شرح فضیلت‌ها و رذیلت‌های اخلاقی

رذیلت سی و نهم: بی‏میلی و كوتاهی در تأمین غرائز

خمودی، بی‌‏میلی و كوتاهی در تأمین غرائز طبیعی، رذیله‌ای است كه در اثر آن، از دو بُعدی بودن خود فاصله می‌گیرد.

باید دانست، همان‌قدر كه تندروی در این امور غلط است، كندروی نیز خطاست و در هر دو صورت، انسان را به سوی فساد و گناه می‌کشاند.

قرآن‌کریم می‌فرماید:

>يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدينَ<^[1]

امیرالمؤمنین% می‌فرمایند: گروهی از صحابه، برخی اعمال مباح نظیر غذاخوردن روزانه، خواب شبانه و معاشرت با همسر را برخود حرام كرده بودند. روش آنان به اطلاع پیامبر اكرم$ رسید. آن حضرت با شنیدن خبر به میان آنان رفته، فرمودند: آیا از زنان رویگردان شده‌اید؟ من چنین نیستم! همچنین غذا می‌خورم و شب‌ها می‏خوابم؛ هركس از روش من روی گرداند، از من نیست.[2]

آنچه توجه جدی می‌طلبد، اینکه توجه به نعمت‌های شایستۀ دنیا، حیات پاك و پاكیزۀ انسانی را در پی خواهد داشت. همسر شایسته؛ هم برای مرد و هم برای زن؛ و نیز مال حلال (به‌اندازه‌ای که برای گذران زندگی لازم است) و سلامتی جسم، به انسان حیات طیب و پاکیزه می‌بخشد و همه باید در حدّ اعتدال از آن نعمت‌ها استفاده نمایند.

راهکار رفع این صفت رذیله، توجه و استفاده از نعمت‌ها، دوری از خمودگی و سستی با ورزش و نشاط روحی و جسمی و ارضای متعادل غرایز، به‌ویژه غریزۀ جنسی است.